เจาะลึก Green Marketing การตลาดเทรนด์ใหม่ เพื่อคนใส่ใจโลก

Green Marketing คือ กระบวนการที่องค์กรธุรกิจใช้เพื่อส่งเสริมผลิตภัณฑ์หรือบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เช่น การออกแบบบรรจุภัณฑ์ที่ยั่งยืน สร้างผลิตภัณฑ์ที่ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ของผู้บริโภค หรือใช้ขั้นตอนในการดำเนินธุรกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในระหว่างกระบวนการจัดจำหน่าย ซึ่งเป็นวแนวทางสำคัญของการตลาดสีเขียว

ปัจจุบันการตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มักดำเนินการโดยบริษัทที่มุ่งมั่นที่จะพัฒนาอย่างยั่งยืน และแสดงความรับผิดชอบต่อสังคม ธุรกิจจำนวนมากกำลังค้นพบว่าการแสดงความรับผิดชอบต่อสังคมในระดับสูงสามารถเพิ่มความภักดีต่อแบรนด์ในหมู่ผู้บริโภคที่ใส่ใจต่อสังคมอย่างไรก็ตามอุปสรรคสำคัญต่อการดำเนินธุรกิจที่ยั่งยืน เช่น การจัดซื้อที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คือ ต้นทุนระยะสั้นและอาจมีค่าใช้จ่ายล่วงหน้ามากขึ้นแต่ในท้ายที่สุดจะสร้างผลตอบแทนที่ดียิ่งขึ้นในระยะยาว

นอกจากนี้ บางบริษัทอาจใช้การตลาดที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ด้วยการบริจาคเงินเพื่อสาธารณะให้กับองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่มีความคิดริเริ่มด้านความยั่งยืน การตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม คือ ส่วนหนึ่งของการเคลื่อนไหวทางสังคมที่นำไปสู่การดำเนินธุรกิจที่ยั่งยืน และมีจริยธรรมมากขึ้น เพื่อตอบสนองต่อการพัฒนาอย่างรวดเร็วของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสภาพแวดล้อมที่เสื่อมโทรม เมื่อบริษัทแสดงความเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม อาจรวมถึงกระบวนการในการผลิตที่มีลักษณะต่อไปนี้

• ยึดมั่นในกระบวนการผลิตแบบยั่งยืน
• ลดการปล่อยสารพิษหรือสารทำลายโอโซน
• ใช้วัสดุรีไซเคิล หรือสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้
• เลือกใช้วัตถุดิบจากธรรมชาติ ที่สามารถย่อยสลายเองได้
• เลือกใช้วัสดุหมุนเวียน
• หลีกเลี่ยงบรรจุภัณฑ์ที่สร้างขยะจำนวนมาก
• ลดการใช้บรรจุภัณฑ์ที่มากเกินความจำเป็น
• ออกแบบผลิตภัณฑ์ให้ทนทาน สามารถซ่อมได้ และไม่จำเป็นต้องทิ้ง

Green Marketing (การตลาดสีเขียว) เป็นแนวทางทางการตลาดที่เน้นความรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งในแง่ของสินค้า บรรจุภัณฑ์ การผลิต การสื่อสาร และการสร้างแบรนด์ โดยมุ่งเน้นให้เกิดความยั่งยืนทั้งต่อสิ่งแวดล้อมและธุรกิจ ดังนี้ครับ

1. ความยั่งยืน (Sustainability)

• การตลาดสีเขียวต้องวางรากฐานอยู่บนหลักการของความยั่งยืน คือไม่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติในระยะยาว
• มุ่งเน้นการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ เช่น การใช้พลังงานสะอาด วัตถุดิบรีไซเคิล หรือวัสดุที่ย่อยสลายได้
• แบรนด์ต้องคำนึงถึงผลกระทบของการผลิต การขนส่ง และการบริโภคสินค้าต่อสิ่งแวดล้อม

2. การสร้างคุณค่าให้กับสิ่งแวดล้อม (Environmental Value Proposition)

• ผลิตภัณฑ์หรือบริการต้องมีคุณสมบัติที่ช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น ใช้น้ำหรือลดพลังงานน้อยลง ปราศจากสารพิษ หรือมีคาร์บอนฟุตพรินต์ต่ำ
• ต้องสื่อสารคุณค่านี้ให้ผู้บริโภครับรู้และเห็นความแตกต่างจากสินค้าทั่วไป

3. การตอบสนองต่อความต้องการของผู้บริโภคยุคใหม่ (Green Consumer Demand)

• ปัจจุบันผู้บริโภคให้ความสำคัญกับสิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มคนรุ่นใหม่ เช่น Gen Z และ Millennials
• แบรนด์ต้องปรับกลยุทธ์เพื่อตอบสนองความต้องการนี้ ทั้งในด้านสินค้าและภาพลักษณ์

4. ความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือ (Transparency & Trust)

• ต้องมีข้อมูลชัดเจนเกี่ยวกับความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การรับรองจากหน่วยงานกลาง (Eco-label) หรือการเปิดเผยกระบวนการผลิต
• หลีกเลี่ยงการ “Greenwashing” หรือการกล่าวอ้างว่าเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยไม่มีข้อพิสูจน์

5. การใช้วัตถุดิบและกระบวนการผลิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Eco-Friendly Inputs & Processes)

• ลดของเสีย (Waste Reduction) และมลพิษในกระบวนการผลิต
• ใช้พลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ ลม หรือชีวมวล
• ส่งเสริมเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy) เช่น การออกแบบผลิตภัณฑ์ให้สามารถนำกลับมาใช้ซ้ำหรือรีไซเคิลได้

6. การออกแบบผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืน (Sustainable Product Design)

• คำนึงถึงวงจรชีวิตของผลิตภัณฑ์ (Product Life Cycle) ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ
• พิจารณาเรื่องการบรรจุภัณฑ์ให้สอดคล้องกับแนวคิด Zero Waste หรือ Low Impact
• ลดขนาดของบรรจุภัณฑ์เพื่อลดต้นทุนขนส่งและลดของเสีย

7. การสร้างแบรนด์ด้วยจุดยืนด้านสิ่งแวดล้อม (Green Brand Positioning)

• วางตำแหน่งแบรนด์ให้เป็น “แบรนด์รักษ์โลก” เพื่อสร้างความแตกต่างจากคู่แข่ง
• สื่อสารจุดยืนนี้ผ่านโฆษณา การตลาดคอนเทนต์ CSR และกิจกรรมทางสังคม

8. การมีส่วนร่วมของลูกค้าและชุมชน (Stakeholder Engagement)

• สร้างความสัมพันธ์กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกฝ่าย เช่น ลูกค้า ชุมชน พนักงาน และซัพพลายเออร์
• สนับสนุนให้ลูกค้าเข้ามามีส่วนร่วมในกิจกรรมรักษ์โลก เช่น ระบบรีไซเคิลคืนขวดหรือส่วนลดจากการใช้บรรจุภัณฑ์แบบพกพาเอง

9. การสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน (Competitive Advantage)

• แบรนด์ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมสามารถดึงดูดลูกค้าระยะยาว และสร้างความภักดีต่อแบรนด์ (Brand Loyalty)
• ในบางตลาด การมีแนวทาง Green Marketing ยังสามารถเข้าถึงโอกาสทางธุรกิจใหม่ๆ เช่น การรับจัดซื้อจากองค์กรที่มีนโยบายสิ่งแวดล้อมเข้มงวด

10. การใช้กลยุทธ์การสื่อสารที่สอดคล้องกับแนวคิดสีเขียว (Green Communication Strategy)

• ใช้สื่อสารผ่านช่องทางที่ประหยัดพลังงาน เช่น การตลาดดิจิทัล หรือโซเชียลมีเดียมากกว่าสื่อสิ่งพิมพ์
• เน้นการให้ความรู้ (Educate) มากกว่าการขายตรง เพื่อเปลี่ยนทัศนคติของผู้บริโภคให้ตระหนักถึงความสำคัญของสิ่งแวดล้อม

เมื่อผู้บริโภคใส่ใจต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้น แบรนด์จำนวนมากจึงเริ่มหันมาใส่ใจสิ่งแวดล้อมมากขึ้นด้วยเช่นกัน ผลที่ตามมาของภาวะโลกร้อนมีความชัดเจนมากขึ้น นำมาซึ่งความต้องการผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมที่เพิ่มขึ้น ส่งผลให้บริษัทต่าง ๆ เลือกใช้กลยุทธ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเพื่อตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมกันอย่างแพร่หลาย

อย่างไรก็ตาม ในขณะที่บริษัทต่างๆ พยายามรีแบรนด์ตัวเองเป็นสีเขียว ก็อาจเสี่ยงที่จะถูกกล่าวหาว่าเป็นแบรนด์ฟอกเขียว (Greenwashing) เหมือนในยุคแรกเริ่ม ที่บางองค์กรพยายามแก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมอย่างฉาบฉวยด้วยแนวปฏิบัติของการใช้กลยุทธ์ทางการตลาดเพื่อสร้างความประทับใจที่ผิดๆ หรือการกล่าวอ้างให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดเกี่ยวกับการรับผิดชอบต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การจัดกิจกรรมการตลาดหรือสร้างแคมเปญเพื่อสิ่งแวดล้อมแค่เพียงครั้งคราวที่ไม่อาจสร้างการเปลี่ยนแปลงใดๆ ได้ในระยะยาว

ดังนั้นเมื่อพูดถึงการตลาดสีเขียว บริษัทต่างๆ จำเป็นต้องพัฒนากลยุทธ์การตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมที่ใช้ได้ผลจริง เพื่อหลีกเลี่ยงความเสี่ยงที่จะถูกกล่าวหาว่าเป็นบริษัทฟอกเขียว ซึ่งต่อไปนี้ คือ ตัวอย่างของกลยุทธ์การตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ที่มีประสิทธิภาพ ที่หลายองค์กรนำมาใช้และได้ผลจริงบางส่วนครับ

1. การออกแบบสีเขียว

อย่างที่กล่าวไปแล้วว่ามีความเป็นไปได้ที่ภาพลักษณ์องค์กรสีเขียวอาจจบลงด้วยการถูกตีตราว่าเป็น “แบรนด์ฟอกเขียว” (Greenwash) เนื่องจากผลิตภัณฑ์และบริการของพวกเขาไม่สามารถจัดประเภทเป็น ‘สีเขียว’ เพื่อเริ่มต้นอย่างมีประสิทธิภาพได้อย่างแท้จริง ดังนั้นกลยุทธ์การตลาดสีเขียวที่สำคัญที่สุดอย่างหนึ่ง คือ การออกแบบผลิตภัณฑ์และบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ต้นน้ำ หมายถึงการใช้กลยุทธ์สีเขียวในระหว่างขั้นตอนการวางแผนและออกแบบผลิตภัณฑ์ของคุณ เพื่อให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมมากที่สุด การออกแบบที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมคือการสร้างสรรค์ผลิตภัณฑ์ที่ประหยัดพลังงาน สะดวกสบาย ยืดหยุ่นในการใช้งาน และได้รับการออกแบบมาเพื่อให้มีอายุการใช้งานยาวนานหรือสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้

2. การผลิตผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืน

หนึ่งในเทคนิคการตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมที่ได้รับความนิยมมากที่สุด คือการผลิตผลิตภัณฑ์ที่ยั่งยืนสำหรับผู้บริโภคเพื่อใช้เป็นทางเลือกแทนผลิตภัณฑ์ที่ไม่ยั่งยืน ผลิตภัณฑ์เหล่านี้มีตั้งแต่แชมพูที่มีส่วนผสมที่เป็นอันตรายน้อยกว่าที่ละลายในน้ำได้ง่ายกว่า ไปจนถึงหลอดและขวดน้ำที่ใช้ซ้ำได้ ผลิตภัณฑ์ดังกล่าวอาจช่วยให้ผู้บริโภครู้สึกดีขึ้นเกี่ยวกับผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ดังนั้นบริษัทต่างๆ จึงสามารถดึงดูดตลาดสีเขียวได้โดยการจัดหาผลิตภัณฑ์ทางเลือกให้กับผู้บริโภค

3. การใช้วัสดุที่ยั่งยืนในการผลิตสินค้า

บริษัทต่างๆ สามารถสร้างการตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยใช้วัสดุที่ยั่งยืนในการผลิตผลิตภัณฑ์ของตน ซึ่งอาจหมายถึงการใช้วัสดุรีไซเคิลหรือวัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอื่นๆ เช่น บรรจุภัณฑ์ของผลิตภัณฑ์ที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพ ตัวอย่างเช่น บริษัทกาแฟที่ใช้ถุงย่อยสลายได้และแท่นพิมพ์ที่ใช้หมึกที่ผลิตขึ้นใหม่ต่างก็ใช้วัสดุที่ยั่งยืนเพื่อประโยชน์ของตน รวมไปถึงบรรจุภัณฑ์สีเขียว ที่เลือกใช้วัสดุและวิธีการผลิตสำหรับบรรจุภัณฑ์สินค้าที่มีผลกระทบต่อการใช้พลังงานและสิ่งแวดล้อมเพียงเล็กน้อย ยกตัวอย่างเช่นบรรจุภัณฑ์ที่ย่อยสลายได้ทางชีวภาพย่อมช่วยให้ลูกค้าเห็นภาพที่ชัดเจนถึงความมุ่งมั่นของบริษัทในการเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

4. การกำจัดขยะอย่างมีความรับผิดชอบ

การปฏิบัติในการกำจัดของเสียและสิ่งปฏิกูลอย่างรับผิดชอบ เป็นวิธีการชดเชยผลกระทบของบริษัทที่มีต่อสิ่งแวดล้อม การผลิตผลิตภัณฑ์อาจส่งผลให้เกิดของเสียอันตราย ซึ่งมักจะเป็นอันตรายต่อสิ่งแวดล้อมหากกำจัดอย่างไม่เหมาะสม บริษัทต่างๆ สามารถใช้แนวทางการตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดยการโฆษณาโปรแกรมการกำจัดขยะอย่างมีความรับผิดชอบซึ่งเป็นผลงานที่ยั่งยืน เป็นกลยุทธ์ที่มีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในการช่วยให้บริษัทต่างๆ โดดเด่นจากคู่แข่งที่ไม่ใช้แนวทางปฏิบัติในการกำจัดขยะอย่างมีความรับผิดชอบ

5. การเลือกทำการตลาดอิเล็กทรอนิกส์

วิธีเล็กๆ น้อยๆ ที่บริษัทต่างๆ สามารถใช้เป็นแนวทางของการตลาดเพื่อสิ่งแวดล้อมได้ คือการเปลี่ยนกลยุทธ์การตลาดทั้งหมดของตนเป็นแพลตฟอร์มดิจิทัล สื่อสิ่งพิมพ์ เช่น ใบปลิว โบรชัวร์ และแค็ตตาล็อกมีค่าใช้จ่ายต่อสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากผู้บริโภคไม่รีไซเคิลวัสดุเหล่านี้อย่างเหมาะสม บริษัทที่ต้องการเปลี่ยนไปใช้กลยุทธ์ดิจิทัลเต็มรูปแบบสามารถใช้กลไกต่างๆ เช่น การตลาดบนโซเชียลมีเดีย แคมเปญการตลาดผ่านอีเมล และการตลาดแบบข้อความ เพื่อลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

6. การดำเนินการด้านพลังงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

เมื่อบริษัทต่างๆ เปลี่ยนไปใช้แหล่งพลังงานหมุนเวียน เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม ไฟฟ้าพลังน้ำ หรือพลังงานความร้อนใต้พิภพ พวกเขาจะสามารถลดต้นทุนการผลิตและสร้างความแตกต่างให้กับสิ่งแวดล้อมได้ ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา การเข้าถึงแหล่งพลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้น และคาดว่าพลังงานหมุนเวียนจะขยายตัวในอีกไม่กี่ทศวรรษข้างหน้า เนื่องจากมีประเทศต่างๆ เข้ามาลงทุนมากขึ้น นอกจากนี้การใช้แนวทางปฏิบัติด้านพลังงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมอาจทำให้สินค้าและบริการที่บริษัทเสนอให้กับผู้บริโภคมีราคาที่ถูกลง เนื่องจากเมื่อบริษัทใช้จ่ายเงินน้อยลงในการสร้างผลิตภัณฑ์ก็สามารถลดต้นทุนของผลิตภัณฑ์นั้นให้กับผู้บริโภคได้นั่นเอง

7. ใช้แนวทางปฏิบัติในการขนส่งที่ลดการปล่อยมลพิษ

ในแต่ละวันการขนส่งสินค้าในระยะทางไกล สามารถสร้างมลพิษจำนวนมาก รถบรรทุกและเครื่องบินเป็นหนึ่งในวิธีการขนส่งที่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกมากที่สุด เพื่อลดผลกระทบต่อสภาพแวดล้อม บริษัทต่างๆ สามารถเลือกที่จะจัดส่งสินค้าจำนวนมากแทนที่จะจัดส่งทีละรายการ หรืออาจเสนอตัวเลือกการจัดส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเมื่อผู้บริโภคชำระเงินสามารถเลือกใช้ตัวเลือกการขนส่งที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้ พวกเขาสามารถเลือกเวลาจัดส่งที่นานขึ้น หรือรวมคำสั่งซื้อหลายรายการไว้ในแพ็คเกจเดียวเพื่อช่วยลดการปล่อยมลพิษ เป็นต้น

8. ส่งเสริมพันธมิตรที่ใส่ใจปัญหาสิ่งแวดล้อม

บริษัทที่ยึดถือแนวทางความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันด้านสิ่งแวดล้อมกับผู้บริโภคถือเป็นส่วนหนึ่งของการเคลื่อนไหวทางการตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดยการให้คำมั่นสัญญาว่าจะบริจาคเงินให้กับองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรหรือองค์กรนักเคลื่อนไหวที่มุ่งสู่การรักษาสิ่งแวดล้อมในทางใดทางหนึ่ง บริษัทต่างๆ สามารถกลายเป็นส่วนหนึ่งของพันธมิตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมได้ บริษัทที่ต้องการปรับปรุงการรับรู้ของผู้บริโภคเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติด้านสิ่งแวดล้อมของแบรนด์มักเลือกกลยุทธ์การตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมนี้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับความพยายามในการพัฒนาอย่างยั่งยืนในอนาคต

9. การลงทุนในชุมชน

บางบริษัทดำเนินแคมเปญการตลาดที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งแสดงให้เห็นว่าพวกเขาลงทุนในชุมชนท้องถิ่นของตนมากเพียงใด มีหลายวิธีในการทำเช่นนี้ อาทิ การสนับสนุนโครงการรีไซเคิลในท้องถิ่น หรือการบริจาคโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน เช่น แผงโซลาร์เซลล์หรือถังขยะให้กับประชาชนในท้องถิ่น การริเริ่มเช่นนี้ มีโอกาสที่กลยุทธ์จะประสบความสำเร็จสูง